GÜVENLİ BAĞLANMA NEDİR?

Güvenli Bağlanma Nedir?

Bowlby bağlanmayı çocuğun ilgi, bakım ihtiyaçlarını karşılayan kişilere genellikle ebeveynlere karşı geliştirdiği, bebekte güven duygusunu yerleştiren güçlü duygusal bağ olarak tanımlamıştır. Her anne-baba yeni doğan bebeğinin temel ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğini bilir. Bir bebeğin en temel ihtiyaçları; beslenme, güvenlik ve sevgidir.

Güvenli Bağlanma Neden önemlidir?

Çocuğun anne ile olan bağlanma şekli çocuğun hayatındaki tüm ilişkilerini prototipi olacaktır.  Bu prototipin kalıbı üzerinden kendine, dünyaya ve çevresine bakacaktır. Anne –baba ile geliştirdiği bağlanma üzerinden diğer kişilerle bağ kuracaktır ve benlik saygısı şekillenecektir.

Bağlanmanın en önemli unsuru, çocuğun anneye olan güven duygusudur. Fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanacağını bilen bebek önce anne-babası ile güvenli bir bağlanma oluşturur, daha sonra bu bağlanma tipi ve anne-baba ile ilişki çocuğun diğerleriyle ilişkilerini, sosyal yaşantısını, benlik saygısını ve dünyaya bakışını şekillendirir. 

Güvenli Bağlanma Nasıl Kazanılır?

Aslında zaten bebek bağlanma içgüdüsüyle doğar yani bebek zaten bağlanmak için çabalayacaktır. Bu çabanın amacı da güvende hissetmektir. Özellikle de bağlanmak istediği kişiyle kaygılı ve stresli olduğu zamanlarda  temas kurup bu yakınlıkla rahatlamak isteyecektir.

Bir çok anne bağımlılık ve bağlanmayı karıştırır. Çocuğun bağlandıkça ondan kopamayacağını düşünür. Aslında yeni doğan anneye ne kadar engelsiz erişirse kendini o kadar güvende hisseder. Ve kendini ne kadar güvende ve emniyette hissederse anneden o kadar kolay ayrışır.

Anne çocuğun tepkilerine duyarlı , anında tepki veren ve teskin eden; çocuğun ilişki ihtiyacını kabul eden, ama çocuğun ilgisi çevredeki nesnelere yayıldığında da destekleyen sağlıklı bağlanım.

Bağlanmanın en önemli püf noktalarından biri yine bebeğin duygularına uygun şekilde karşılık vermek ve ulaşılabilir olmak. Bebeğin korktuğunda, üzüldüğünde olduğu gibi olumlu duygular yaşadığında da anne-babasının dikkatini alabileceğini bilmesi gerekir. 

Güvenli Bağlanma Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?

Güvenli bağlanan çocuklar;

• Anneden uzaklaştıklarında huzursuzluk hissederler ama annesi geri döndüğünde mutlu olup,  bu huzursuzluklarını gidermek için anneye sarılırlar.
• Güvenli bebekler annelerinin yanında olunca etrafı incelemekten zevk alırlar.
• İlerleyen yaşlarında kendi davranışları üzerine düşünüp, kendilerini denetleyebilirler ve kurallara daha kolay uyum sağlarlar.
• Daha zengin hayali oyunlar oynarlar.
• Başkalarını anlama becerileri daha iyidir. (e.g., Fonagy & Target, 1997; Ontai & Thompson, 2002; Kochanska et al., 2001)

Güvensiz bağlanan çocuklar; 2 şekilde görülür:

1. Anneden ayrılmaya/uzaklaşmaya aşırı tepki gösterirler.

Ayrılık sonrası annenin dönüşünde rahatlamazlar.

Fiziksel temastan kaçınırlar veya yaklaşıp uzaklaşırlar.

2. Annenin gidişine ve dönüşüne tepki göstermezler, anne odada yokmuş gibi davranırlar.

Güvenli Bağlanma Kaç Yaşında Olur?

Bağlanma 8.-12. hafta ve 6 ay arasında kendini göstermeye başlasa da güvenli bağlanma için bebeğin fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının doğduğu andan itibaren karşılanıyor olması gerekir. 

Özellikle doğumdan sonraki 2 yıl bağlanma açısından elzemdir. Çocuk ilk 2 anneyle kendini ne kadar  emniyette hissederse, kaygıları anneile ilişki içinde ne kadar yatıştırılırsa 2. Yılın sonunda o kadar sağlıklı bir ayrılma sürecine girer.